Tôi đang làm việc trong 10 năm liên tục, dạy sự thư giãn trực
tiếp. Nó đơn giản với tôi, nên tôi nghĩ nó cũng sẽ đơn giản với mọi người. Rồi
dần dần, tôi trở nên nhận biết rằng điều đó là không thể được. Tôi bị sai lầm, điều
đó không thể được. Tôi thường nói, "Hãy thư giãn," với những người mà
tôi đang dạy. Họ thường có vẻ như hiểu nghĩa của từ đó, nhưng họ không thể thư
giãn. Do vậy, tôi phải chế tác những phương pháp thiền định mới, mà trước tiên
tạo ra sự căng thẳng – nhiều căng thẳng hơn. Chúng tạo ra căng thẳng quá lớn, đến
nỗi bạn phát điên lên. Và rồi tôi nói,
"Hãy thư giãn."
Khi bạn đã căng thẳng tới đỉnh điểm, toàn bộ thân xác bạn,
toàn bộ tâm trí bạn trở nên khao khát được thư giãn. Với quá nhiều căng thẳng,
bạn muốn ngừng lại, và tôi tiếp tục đẩy bạn tiếp tục, tiếp tục cho tới cuối.
Hãy làm bất cứ cái gì mà bạn có thể làm để tạo ra căng thẳng, và rồi, khi bạn
ngừng lại, bạn đơn giản rơi từ chóp đỉnh xuống một vực sâu. Vực sâu là cứu
cánh, sự không nỗ lực là cứu cánh, nhưng bạn có thể dùng sự căng thẳng như là phương
tiện.
Khi tôi là giáo sư tại trường đại học, một trong số những đồng
nghiệp của tôi muốn học thiền định. Tôi có một "trường học" nhỏ gồm
những hành giả ở đó. Anh ta tham gia, và ngày đầu tiên anh ta trải nghiệm sự im
lặng, anh ta đơn giản nhảy ra khỏi cái thiền thất nhỏ, nơi mà chúng tôi thường
ngồi, và chạy đi mất! Tôi không thể hiểu cái gì đã xảy ra. Tôi đã phải đi theo
anh ta. Anh ta quay lại nhìn tôi, và khi anh ta nhìn tôi đuổi theo, anh ta chạy
càng nhanh hơn. Tôi nghĩ, "Chắc có chuyện gì đó! Cái gì đã xảy ra với anh
chàng này?"
Tôi hét to lên, "Hãy đợi, Nityananda!" – tên anh
ta là Nityananda Chatterji – "Chỉ một lát thôi!" Anh ta chỉ đơn giản vẫy tay, ngụ ý, "hết
rồi", và nói, "Tôi không muốn thiền định. Anh là một người nguy hiểm!"
Sau cùng, tôi tóm được anh ta ngay khi anh ta bước vào nhà
mình. Bây giờ anh ta không thể chạy đi đâu khác nữa. Tôi nói, "Tốt hơn, bạn
nên kể cho tôi nghe cái gì đã xảy ra."
Anh ta nói, "Tôi không biết anh đã làm cái gì, nhưng
tôi trở nên quá im lặng – và anh biết đó, tôi là một kẻ ba hoa" –
Chatterji cũng là tên anh ta. Anh ta là một người Bengal. "Vào buổi sáng,
tôi bắt đầu nói, và tôi nói cho đến khi tôi ngủ thiếp đi, hầu như giữa một câu
– tôi nói liên tục. Nó giữ cho tôi bận rộn, không lo lắng, không vấn đề. Tôi biết
có những vấn đề, nhưng việc nói chuyện với bất cứ ai… nếu không có ai ở đó, tôi
nói với chính mình.
"Và ở đó, ngồi với anh, bỗng nhiên việc nói chuyện ngừng
lại. Tôi bị trống rỗng. Và tôi nhủ thầm: 'Trời ơi, mình đang phát điên! Nếu việc
này xảy ra với mình trong 24 giờ – tiêu đời ! Nityananda Chatterji ơi, đời mi
đã chấm dứt. Nếu tâm trí không trở lại lần nữa… trước khi sự im lặng này đi xa
hơn, thì hãy trốn khỏi nơi đây. Và tại sao 30, 40 người này lại đang ngồi nhắm
mắt chứ? Nhưng đó là vấn đề của họ. Mọi người phải chăm sóc chính mình.' Cho
nên tôi trốn chạy."
Tôi nói, "Đừng lo lắng. Im lặng không phải là cái gì đó
hủy diệt tâm trí bạn, nó chỉ đơn giản giúp tâm trí nghỉ ngơi. Và với bạn nó, xảy
ra quá dễ dàng, bởi vì bạn là một kẻ ba hoa; tâm trí mệt mỏi. Với những người
khác đang ngồi thiền, nó thường không xảy ra quá dễ dàng như vậy. Nhìn chung,
khi lần đầu tiên ngồi thiền, tâm trí khó lòng trở nên im lặng.
"Trường hợp bạn thì khác: Bạn đã quấy rầy tâm trí quá
nhiều suốt đời bạn, người ta sợ bạn. Vợ bạn sợ, con cái bạn sợ. Tại trường đại
học, các giáo sư sợ. Nếu bạn đang ngồi trong căn phòng chung, toàn bộ căn phòng
chung trở nên trống rỗng; mọi người đều muốn trốn thoát khỏi đó. Đó là bởi vì
tâm trí bị sử dụng quá nhiều. Nó là một bộ máy, nó cần một chút nghỉ ngơi.
"Những nhà khoa học nói rằng, ngay cả kim loại cũng trở
nên mệt mỏi; nó cũng cần nghỉ ngơi. Tâm trí là một hiện tượng rất phức tạp,
tinh vi, là cái tinh tế nhất trong toàn vũ trụ, và bạn đã sử dụng nó quá nhiều,
đến nỗi khi tìm thấy một cơ hội để trở nên im lặng, thì nó ngay lập tức trở nên
im lặng. Bạn nên vui sướng."
Anh ta nói, "Nhưng nó sẽ khởi động lại, hay là
không?"
Tôi nói, "Nó sẽ, bất cứ khi nào bạn muốn."
Anh ta nói, "Tôi trở nên sợ rằng, nếu nó không khởi động
lại… rồi thì, 'Nityananda Chatterji ơi, đời mi đã chấm dứt. Mi sẽ ở trong một
nhà thương điên – tại sao, trước hết, mi lại hỏi người đàn ông này về thiền định
chứ?'!"
Và tôi nói, "Tôi vẫn luôn tự hỏi, tại sao bạn muốn thiền
định."
Anh ta nói, "Tôi chỉ đơn giản đang nói về nó, y như cái
cách mà tôi nói về mọi sự – và anh tóm lấy tôi. Anh nói : 'Cái đó hoàn toàn OK.
Bạn có thể đến với tôi trong xe.' Tôi đã chưa bao giờ có ý muốn… Tôi nói về mọi
sự, bất luận tôi biết về nó hay không; điều đó không quan trọng, tôi có thể nói
hằng giờ. Chỉ vì anh đang ngồi trong hội trường và không có ai khác, tôi nghĩ,
'Chủ đề nào sẽ thích hợp?' Thấy anh, tôi nghĩ thiền định là chủ đề duy nhất mà
anh có thể thích nói về, nên tôi nói. Và anh tóm lấy tôi; anh đưa tôi vào trong
xe… và tôi nghĩ : 'Nó có thể gây hại gì? Nhà mình chỉ cách nhà anh ta vài phút,
cho nên ngồi trong xe chạy một vòng cũng tốt thôi. Và suốt dọc đường, mình sẽ
nói.' Và suốt dọc đường, tôi đã nói về thiền định. Và đó là cách mà tôi rơi vào
bẫy của anh, bởi vì lúc ấy tôi không thể nào quay trở lại. Anh đẩy tôi vào
trong cái thiền thất đó, nơi mà 40 người đang ngồi, nên tôi đã phải ngồi. Ngay
từ đầu, tôi đã muốn trốn thoát! Tôi không bao giờ muốn thiền định, bởi vì tôi
không muốn bước vào bất cứ cái gì, nếu tôi không biết nó sẽ dẫn tới đâu.
"Và ngay khi tôi đang ngồi ở đó, mọi sự trở nên im lặng.
Tôi mở mắt ra, tôi nhìn quanh, và mọi người nhắm mắt, im lặng. Tôi nghĩ : 'Đây
là thời điểm mà mình nên trốn chạy.' Và anh là một người quyết đoán, đến mức
anh không để cho tôi thậm chí chạy thoát. Toàn con phố thấy rằng tôi đang trốn
chạy và anh đang đuổi theo… và tôi đang nhủ thầm 'Mình sẽ không dừng lại.' Chỉ
là… tôi trở nên quá sợ hãi. Tôi sợ hãi sự im lặng. Việc nói chuyện là hoàn toàn
OK."
Tôi nói, "Bạn may mắn, bởi vì bạn đã nói quá nhiều, đến
nỗi tâm trí bạn sẵn sàng thư giãn. Đừng bỏ lỡ cơ hội này – và đừng sợ! Bạn
không thấy tôi sao? Tôi có thể nói chuyện. Bạn sẽ có thể nói chuyện bất cứ khi
nào bạn muốn. Ngay bây giờ, việc nói chuyện không ở trong quyền lực của bạn. Nó
chỉ đơn giản tự mình diễn tiến, bạn chỉ là một cái máy hát. Sự im lặng sẽ biến
bạn thành một "ông chủ".
Anh ta nói, " Ờ, nếu anh hứa… Tôi tin cậy anh và tôi sẽ
đến mọi ngày. Nhưng hãy nhớ, tôi không muốn phát điên. Tôi có con cái. Tôi có một
người vợ, tôi có cha mẹ già…"
Tôi nói, "Đừng lo lắng. Bạn sẽ không phát điên
đâu."
Và bạn sẽ ngạc nhiên: anh chàng đó tiến bộ trong thiền định
hơn bất cứ ai khác. Cái đó cho tôi cái ý tưởng về một cách thiền định đặc biệt,
và tôi bắt đầu dùng một kỹ thuật mới, "nói lắp bắp". Nó không tuyệt đối
mới, nhưng chưa ai từng dùng nó như là một "thủ thuật" để cho nhiều
người thiền định.
Tôi nói với Nityananda Chatterji, "Bạn đừng lo lắng. Bạn
đã nói lắp bắp quá nhiều, đến nỗi chắc chắn bạn sắp đạt tới một sự im lặng
sâu."
Và anh ta trở nên rất im lặng. Toàn trường đại học bị sốc. Họ
không thể tin điều đó – tôi đã làm gì với anh ta? Bây giờ người ta thường tiếp
cận anh ta, muốn anh ta nói chuyện, và anh ta thường nói, "Không, đủ rồi.
Trước đây, khi tôi thường nói ba hoa, tất cả các bạn đều muốn trốn. Việc ấy đã
kết thúc rồi. Xin cứ để tôi yên."
Anh ta được thăng chức, nhưng anh ta từ chối, và nhận tiền
hưu trí, để vợ con anh ta có thể sống và anh ta có thể tiếp tục sự im lặng của
mình. Tôi gặp anh ta sau 10 năm. Anh ta đã trở thành một người hoàn toàn mới,
quá tươi mát, quá trẻ trung, như thể một cái nụ vừa đang nở ra, và trở nên một
hoa hồng – với sự tươi mát đó. Và anh ta không nói chuyện; anh ta thường đến và
chỉ ngồi đó hằng giờ, không nói một lời nào.
Tâm trí chỉ là một bộ máy – nó có thể nói chuyện, nó có
thể im lặng. Vấn đề duy nhất là, nó không nên là chủ nhân; nó nên là đầy tớ. Là
đầy tớ, nó vĩ đại; là người chủ, nó nguy hiểm. Bạn nên là người chủ của nó.